۹اوت ۲۰۲۶ - داشتن رژیم غذایی مغذی، کاهش وزن و افزایش فعالیت بدنی میتواند خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ را به شکل قابل توجهی کاهش دهد. با این حال، به نظر میرسد که تغییر سبک زندگی از همۀ افراد بطور یکسان در برابر ابتلا به دیابت محافظت نمیکند.
پژوهشگران گزارش دادند که افرادِ قرار گرفته در خوشه ۵ خطر دیابت نوع ۲ توبینگن(Tübingen)، همچنان شاهد افزایش قند خون، کاهش شدید تولید انسولین و خطر مداوم ابتلا به دیابت بودند. این تغییرات نامطلوب حتی در میان افرادی که وزن قابل توجهی کم کرده و آن را برای سالها حفظ کرده بودند نیز رخ داد.
این یافتهها توسط دانشمندان مرکز تحقیقات دیابت آلمان (DZD)، بیمارستان دانشگاهی توبینگن و هلمهولتز مونیخ (Helmholtz Munich) حاصل شده و در مجله علمیDiabetes منتشر شده است.
شش گروه متمایز خطر دیابت نوع ۲
چند سال پیش، پژوهشگران DZD افراد در معرض خطر دیابت نوع ۲ را به شش خوشه کاملاً مشخص تقسیم کردند. این گروهها از نظر میزان بروز دیابت و نحوه پیشرفت عوارض مرتبط با آن، تفاوت قابل توجهی با یکدیگر دارند.
خوشههای ۳ و ۵ به عنوان گروههایی با احتمال بسیار بالا برای ابتلا به دیابت نوع ۲ شناسایی شدند. در تحلیل اخیر، پژوهشگران بررسی کردند که آیا کاهش وزن طولانیمدت و پیشگیری از دیابت بر پایه سبک زندگی، نتایج متفاوتی در این گروههای پرخطر ایجاد میکند یا خیر.
خوشه ۵علیرغم کاهش وزن همچنان آسیبپذیر است
پژوهشگران اطلاعات حاصل از برنامه مداخله سبک زندگی توبینگن (TULIP) را تحلیل کردند. افراد دارای خطر افزایشیافته برای دیابت نوع ۲ در یک برنامه سبک زندگی دو ساله شرکت کرده و سپس حدود ۹ سال تحت نظر بودند. این تحلیل بر شرکتکنندگانی متمرکز بود که به کاهش وزن قابل توجهی دست یافته و با موفقیت آن را در درازمدت حفظ کرده بودند.
پروفسور نوربرت استفان، نویسنده اصلی این مطالعه توضیح داد: «ما بهویژه مشتاق بودیم بدانیم که آیا افراد در خوشههای خطر ۳ و ۵ در زمینۀ بهبود سطح قند خون و پیشگیری از دیابت نوع ۲ با دیگر خوشهها تفاوت دارند یا خیر. اما با کمال تعجب دریافتیم که با وجود کاهش وزن زیاد و پایدارِ ۸ درصدی و پس از یک دوره پیگیری طولانی ۹ ساله، افراد در خوشه خطر ۵، همچنان سطوح فزایندۀ قند خون، کاهش ترشح انسولین و خطر مداوم و بالای دیابت نوع ۲ را نشان دادند.»
کبد چرب و مقاومت به انسولین ممکن است عامل اصلی این خطر باشد
پژوهشگران همچنین بررسی کردند که چرا مداخلۀ سبک زندگی برای افراد خوشۀ ۵محافظت کمتری فراهم میکند. تحلیل آنها بر مکانیسمهای بیولوژیکی متمرکز بود که ممکن است وخیمتر شدن سلامت متابولیک این گروه را توضیح دهد.
نتایج نشان داد که مقاومت به انسولین نقش اصلی را ایفا میکند. این مقاومت بهاحتمالزیاد با بیماری کبد چرب شدید، مرتبط است. تجمع چربی در کبد ممکن است توانایی سلولهای بتای پانکراس (لوزالمعده) برای ترشح انسولین را مختل کرده و به افزایش سطح قند خون در افراد خوشه ۵کمک کرده باشد.
این یافتهها از شواهد پیشین مبنی بر اینکه بیماری کبد چرب و مقاومت به انسولین فرآیندهای اصلی بیماریزا در خوشه ۵ خطر دیابت نوع ۲ توبینگن هستند، پشتیبانی میکند. این ویژگیها ممکن است آنها را در برابر دیابت نوع ۲و بیماریهای قلبی-عروقی بهویژه آسیبپذیر کند.
نیاز به پیشگیری شخصیسازیشده از دیابت
نتایج نشان میدهد که افراد خوشه ۵ممکن است از مداخلات سبک زندگی، مزایای متابولیک مشابه افراد در سایر گروههای پرخطر را دریافت نکنند. این موضوع حتی زمانی که آنها به کاهش وزن قابل توجه و پایدار دست یافته بودند، بهویژه در تنظیم قند خون صادق بود.
اگر پژوهشهای آینده این یافتهها را تایید کنند، پیشگیری از دیابت ممکن است نیاز به شخصیسازی بیشتری داشته باشد. افرادی با پروفایلهای بیولوژیکی پرخطر مانند خوشه ۵، ممکن است به مراقبتهای فشردهتر یا درمانهایی نیاز داشته باشند که برای رفع مشکلات متابولیک خاص آنها طراحی شده است.
منبع:
https://medicaldialogues.in/diabetes-endocrinology/news/why-losing-weight-may-not-be-enough-to-prevent-type-2-diabetes-176171